حاصل نگردد . شرايط تكليف : فاضل مقداد ( رحمه اللّه ) براى تكليف شرايطى ذكر نموده كه يك قسمت آن متعلق بنفس تكليف و قسمتى راجع بمكلّف ( بكسر لام ) و قسمتى هم راجع بمكلف ( بفتح لام ) است . اما شرايط تكليف را چهار چيز دانسته . اول - آنكه داراى مفسده نباشد ، دوم - اينكه قبل از صدور فعل باشد سوم - وقوعش ممكن باشد . چهارم - صفتى زائد بر حسن داشته باشد « 1 » . و شرايط مكلف ( بكسر لام ) را هم چهار امر شمرده : اول - اينكه عالم بصفات فعل از حسن ، قبح ، مصلحت و مفسده باشد دوم - به مقدار استحقاق مكلفين از ثواب و عقاب دانا باشد . سوم - بر ايصال و رسانيدن حق هر مستحقى از ثواب يا عقاب قادر باشد . چهارم - اينكه فاعل قبيح نباشد . و شرايط مكلف ( بفتح لام ) را سه چيز ذكر نموده : اول - قدرت بر فعل يا ترك آن داشته باشد . دوم - علم به تكليف يا امكان تحصيل آن را دار باشد . سوم - اسباب و آلات فعل براى وى ميسر باشد . ولى اين شرايط روى مذاق متكلمين است و مطلب زيادترى از آنچه قبلا ذكر شد ( در مباحث عدل ) ندارد . و محققين شرايط عامه تكليف را چهار چيز شمرده‌اند : بلوغ ، عقل ، قدرت و علم ، و بايد دانست كه اين شرايط بيك نحو نيست بلكه با هم تفاوت

--> ( 1 ) اين شرط بنا بر مذاق فاضل مقداد ( رحمة اللّه عليه ) است تا مباح را خارج كند زيرا فعل مباح را حسن ميداند و تحقيق در آن مبحث اول از عدل گذشت .